Gebelik boyunca boyutlarının takip edilmesi

MEGA SİSTERNA MAGNA
Sisterna magna beynin arka bölümünde bulunan serebellum (beyincik) ve medulla oblangata denen yapılar arasındaki sıvı dolu oluşumdur. Ultrason değerlendirmesinede bu bölgenin genişliğinin 10 mm’den geniş ölçülmesine mega (büyük) sisterna magna denir.

Tek başına olabileceği gibi eşlik eden başka anomalilerle birlikte de bulunabilir. Kromozomal anomeli eşlik edebilir. Tek başına mega sisterna magna genellikle problem yaratmaz ve klinik önemi yoktur, sık rastlanan bir durumdur (%1). Gebelik boyunca boyutlarının takip edilmesi gerekir. Ancak eşlik eden diğer anomaliler varsa ve kromozomal anomali varsa prognoz kötü olabilir.

Anal atreziye eşlik eden başka anomaliler

ANOREKTAL ATREZİ (ANÜS İMPERFORATUS ) (İMPERFORE ANÜS)

Anal atrezi (anorektal atrezi) barsakların son kısmı olan anüs ve rektumun gelişme bozukluğu sonucunda kapalı olmasıdır. Bu bölümde açıklık bulunmadığı için bebek kakasını yapamaz. Bu nadir görülen anomalinin doğumdan önce yapılan ultrason muayenelerinde fark edilmesi çok zordur. Bazen ultrasonda barsakalrın normalden geniş görülmesi ile şüphelenilebilir, bu da ancak gebeliğin son aylarında mümkün olabilmektedir. Yaklaşık 5000 doğumda 1 görülür. Kız ve rkek bebeklerde yaklaşık aynı sıklıkta görülür. Doğumdan sonra bebeğin makatının kapalı görülmesiyle tanı konur. Ayrıca bebeğin kakasını yapamaması ve karnının şişmesi de şüphe uyandırır.

Anal atreziye eşlik eden başka anomaliler de olabilmektedir. Anal atrezinin yanı sıra böbrek anomalileri, özofageal atrezi, kol-bacak anomalileri, kalp anomalileri, yarık damak-dudak, bebeğin suyunun fazla veya az olması gibi durumlar bulunabilir. Eğer bu eşlik eden anomaliler yoksa tek başına anal atrezi çok büyük problem yaratmaz ve doğumdan sonra prognoz iyidir.Tedavide ameliyat ile açıklığın sağlanması ve bazen kolostomi (barsağın karına dikilmesi) açılması gerekir.

Fetus gelişme geriliği

Normalde göbek kordonunda (umblikal kord, funis) 3 adet damar bulunur. Bunlardan ikisi umblikal arter yani atardamardır. Biri de umbikal ven yani toplar damardır. Fetusun ilk oluşma evrelerinde aslında sağ ve sol 2 adet umblikal ven vardır ancak sağ umblikal ven kaybolur ve sadece sol umblikal ven kalır.

Normalde insan vücudunda atardamarlar (arterler) temiz kan yani oksijen ve besinden zengin kan taşırlar, toplar damarlar (venler) kirli kan yani karbondioksit ve atık maddeler içeren kan taşırlar. Fetusun göbek kordonunda bu durum tam tersinedir. Umblikal arterler kirli kanı fetustan plasentaya doğru taşır, umblikal ven temiz kanı plasentadan fetusa taşır. Tek umblikal arter denen durumda göbek kordonunda bir umblikal arter bir de umblikal ven bulunur.

Tek umblikal arter bulunmasına tüm tekil doğumların %1’inde, ikizlerin %5’inde rastlanır. Bu durumun neden oluştuğu tam olarak bilinmemektedir.

Hangi durumlarda daha sık görülür?
– Annede diabet ve preeklampsi varlığında
– Olgihodramnios, polhidramnios varlığında
– Kromozomal anomali olan gebelikler
– İkiz gebelikler
– Kız bebeklerde daha sık rastlanır
– İkiz gebeliklerde daha sık rastlanır
– Anne yaşının ileri olması
– Multiparite

Tanı:
Ultrasonda gönek kordonunda 3 yerine 2 damar görülmesi ve arterin normalden büyük izlenmesi ile tanınabilir. Renkli Doppler ultrason ile tek bir arter olduğu görülebilir ve fetusun mesanesinin sadece bir yanında arter olduğu izlenir.

Tek umblikal arter olmasının önemi nedir?
Tek umblikal arter bulunan fetusların %20-30’una diğer bir takım anomalilerin de eşlik ettiği bildirilmiştir. Bunlar kalp anomalileri, sindirim sistemine ait anomaliler, böbrek ve beyin anomalileri gibi çeşitli anomaliler olabilmektedir. Tek umblikal arterle en çok birlikteliği izlenen kromozomal anomali trizomi 18’dir. Bu anomalilere bağlı doğumdan önce veya sonra ölüm %10-20 oranında görülmektedir. Gebelik sırasında fetusların %15-20’sinde gelişme geriliği izlenir.
Tek umblikal arterde düşük ve erken doğum riski de artmıştır.
Tek umblikal arter bulunan fetusların yarıya yakını tamamen sağlıklı ve hiçbir anomali olmadan doğmaktadır.

Gebeliğin takibi:
Gebelik sırasında tek umblikal arter saptandığında mutlaka başka anomalilerin de eşlik edip etmediğini araştırmak gerekir. Fetal ekokardiyografi yapılmalıdır. Başka anomalilerin eşlik ettiği saptanırsa kromozomal anomali araştırması için amniyosentez ile fetal kromozomal inceleme yapılabilir. Başka anomali saptanmadığında kromozomal anomali olma riski düşük olmasına rağmen aile ile bu risk tartışılarak amniosenteze karar verilebilir. Fetus gelişme geriliği oluşması açısından ultrason ölçümleri ile takip edilmelidir. Doğumdan sonra “böbrek” anomalilerini araştırmak için ultrason yapılması önerilir.